Donuk omuz (frozen shoulder, adheziv kapsülit), 40-60 yaş arası bireylerde sık görülen, omuzun aşamalı olarak hareketsizleştiği ağrılı bir durumdur. %70-80 vakada fizyoterapi ile cerrahisiz iyileşme mümkündür.
Donuk Omuz Nedir?
Donuk omuz, omuz ekleminin kapsülünün kalınlaşması ve sertleşmesi sonucu hareket açıklığının ciddi şekilde kısıtlanmasıdır. Hem aktif (kendi çabası) hem pasif (başkası tarafından) hareket azalır — bu donuk omuzun ayırt edici özelliğidir.
Donuk Omuz 3 Evresi
1. Donma Evresi (Freezing) — 2-9 Ay
- Şiddetli ağrı (özellikle gece)
- Hareket açıklığında hızlı kayıp
- Kolu yukarı kaldırmada zorluk
- Saç tarama, sırt fermuarı çekme gibi günlük aktivitelerde zorluk
2. Donmuş Evre (Frozen) — 4-12 Ay
- Ağrı yavaş yavaş azalır
- Hareket kısıtlılığı belirgin sürer
- Günlük yaşam aktiviteleri zorlaşır
- Bu dönem fizyoterapinin EN ETKİLİ olduğu dönemdir
3. Çözülme Evresi (Thawing) — 5-26 Ay
- Hareket açıklığı yavaş yavaş geri kazanılır
- Düzenli egzersizle iyileşme hızlanır
- Tam iyileşme 18-30 ay sürebilir
Donuk Omuz Belirtileri
- Gece ağrısı: Üzerine yatamayacak kadar şiddetli
- Aktif + pasif hareket kaybı (önemli ayırıcı bulgu)
- Kol kaldırmada zorluk (özellikle dış rotasyon)
- Günlük aktivitelerde kısıtlılık
- Ağrının kola yayılması
Risk Faktörleri
- 40-60 yaş arası
- Kadın (2-4 kat daha sık)
- Diyabet (5 kat fazla risk)
- Tiroid hastalıkları
- Önceki omuz yaralanması veya cerrahi
- Uzun süre kolu hareketsiz tutma
Fizyoterapi Tedavi Yaklaşımı
1. Manuel Terapi
Eklem mobilizasyonu, kapsüler germeler ve miyofasial gevşetme ile hareket açıklığı kazandırılır. Donuk omuzda manuel terapi tedavinin omurgasıdır.
2. Stretching Egzersizleri
Kapı germeleri, havlu egzersizleri, sopa egzersizleri gibi pasif germeler ile kapsül esnetilir.
3. Güçlendirme
Rotator manşet kasları ve skapular stabilizatörler güçlendirilerek ikincil sorunlar önlenir.
4. Modaliteler
Ağrı yönetimi için sıcak/soğuk uygulamalar, TENS, ultrason kullanılabilir.
Evde Yapabileceğiniz Egzersizler
- Sallanma egzersizi: Öne eğilip kolu serbest sallayın (10 dakika, 3x gün)
- Havlu germeleri: Sağlam el yukarı, hasta el aşağı, havlu çekme
- Sopa egzersizi: İki el sopayı tutar, sağlam el hastanın hareketine yardım eder
- Duvar tırmanması: Parmaklarla duvarı tırmanma
- Kapı eşiği germe: Kapı çerçevesinde göğüs germeleri
Beşiktaş'ta Donuk Omuz Tedavisi
Fizyofactory Beşiktaş Balmumcu kliniğimizde, donuk omuz tedavisi Fzt. Buse Yalçın liderliğinde bireysel program ile uygulanır. Manuel terapi + stretching + güçlendirme kombinasyonu ile ortalama 12-16 hafta içinde belirgin iyileşme sağlanır.
